Niewłaściwa dieta może być przyczyną wielu dolegliwości zdrowotnych, w tym mięśniaków macicy. Zanim zdecydujesz się na radykalne metody walki z mięśniakami zadbaj o prawidłową masę ciała i właściwy sposób żywienia. Dietetyk kliniczny Gyncentrum radzi jakie składniki powinna zawierać Twoja dieta, a jakich powinnaś unikać.
Najważniejsze informacje w artykule:
- Mięśniaki macicy to łagodne guzy występujące najczęściej u kobiet w wieku reprodukcyjnym, rozwijające się u około 20-60% kobiet powyżej 35. roku życia.
- Nadmiar estrogenów, który może być związany z dietą, jest jednym z czynników wpływających na rozwój mięśniaków macicy.
- Podwyższone BMI, zwłaszcza otyłość, zwiększa ryzyko mięśniaków poprzez podniesienie poziomu estrogenów i obniżenie stężenia globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG).
- Dieta uboga w wysokoprzetworzoną żywność i bogata w produkty o niskim indeksie glikemicznym, takie jak kasza gryczana i warzywa, jest zalecana szczególnie przy hiperinsulinemii.
- Wysokie spożycie czerwonego mięsa zwiększa ryzyko mięśniaków, dlatego warto zastąpić je mięsem drobiowym lub roślinami strączkowymi, a także ograniczyć tłuszcze nasycone i trans.
- Dieta bogata w warzywa i owoce, które są źródłem witamin, minerałów i flawonoidów, wiąże się z mniejszym ryzykiem wystąpienia mięśniaków macicy.
- Niedobór witaminy D może sprzyjać rozwojowi mięśniaków, a jej źródłem są tłuste ryby oraz suplementacja w przypadku niedostatecznego spożycia.
- Ekstrakt z zielonej herbaty może zmniejszać objętość mięśniaków i nasilenie ich objawów, jednak badania są wstępne i wymagają dalszej weryfikacji.
- Konsumpcja alkoholu, zwłaszcza długotrwała i w dużych ilościach, podnosi poziom estrogenów i zwiększa ryzyko rozwoju mięśniaków macicy.
- Przed podjęciem radykalnych metod leczenia mięśniaków warto zadbać o prawidłową masę ciała i odpowiednią dietę, a w tym celu skorzystać z pomocy dietetyka klinicznego, który indywidualnie dopasuje plan żywieniowy.
Mięśniaki macicy to najczęściej występujące u kobiet w wieku reprodukcyjnym łagodne guzy macicy. Statystycznie, mięśniaki macicy rozwijają się u 20% kobiet powyżej 35. roku życia i aż u 50-60% kobiet w wieku 40-50 lat.
Winne estrogeny
Patogeneza mięśniaków macicy nie jest do końca poznana. Zauważono jednak, że jednym z czynników przyczyniających się do powstawania i rozwoju mięśniaków macicy jest nadmiar żeńskich hormonów płciowych – estrogenów. Za wzrost poziomu estrogenów odpowiada m.in. dieta. Poszczególne składniki pożywienia mogą bowiem wpływać na metabolizm hormonów, przyczyniając się do powstania mięśniaków macicy.
Zadbaj o prawidłową masę ciała
Badania naukowe sugerują związek pomiędzy wskaźnikiem BMI a ryzykiem występowania mięśniaków macicy. BMI (ang. Body Mass Index) to stosunek masy ciała do wzrostu zapisany w postaci wzoru: BMI = masa ciała (kg) / wzrost*2 (m). Wynik BMI umożliwia klasyfikację prawidłowej masy ciała, nadwagi, otyłości, a także niedowagi.
Wykazano, że podwyższone BMI jest istotnie związane z ryzykiem wystąpienia mięśniaków macicy u kobiet w wieku reprodukcyjnym. Otyłość (BMI>30), najprawdopodobniej związana jest z rozwojem mięśniaków, poprzez zwiększenie poziomu estrogenów oraz zmniejszenie stężenia globuliny, wiążącej hormony płciowe w surowicy (SHGB).
Wybieraj produkty z niskie indeksem glikemicznym
Uważa się, że hiperinsulinemia zwiększa poziom estrogenów poprzez obniżanie stężenia SHGB, co może przyczyniać się do powstania mięśniaków macicy. Dieta osób z hiperinsulinemią powinna być uboga w wysokoprzetworzoną żywność. Ponadto powinna zawierać produkty o niskim indeksie glikemicznym, które nie powodują dużych wahań poziomu glukozy we krwi. Do takich produktów zalicza się m.in. kaszę gryczaną oraz warzywa.
Ogranicz czerwone mięso
Badania naukowe sugerują, iż kobiety, których dieta bogata jest w czerwone mięso i produkty zawierające dużo kalorii, tłuszczu i cukru mają większe ryzyko wystąpienia mięśniaków macicy. Czerwone mięso, tj. wołowina, wieprzowina, baranina, zastąpić można mięsem drobiowym, tj. kurczak czy indyk lub nasionami roślin strączkowych, tj. fasola, groch. Ponadto czerwone mięso zawiera wysokie poziomy tłuszczów nasyconych i trans, które mogą podnieść poziom cholesterolu i zwiększyć ryzyko chorób serca.
We włoskim badaniu kontrolnym wykazano, że znaczne spożycie wołowiny i innych czerwonych mięs zwiększało 1,7-krotnie ryzyko mięśniaków. Natomiast spożycie ryb związane było ze zmniejszonym ryzykiem ich wystąpienia.
Postaw na warzywa i owoce
Wyniki badań naukowych wykazują, że dieta uboga w owoce i zielone warzywa wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia mięśniaków macicy. Kilka badań wskazuje, że im większe spożycie warzyw i owoców w diecie, tym mniejsze ryzyko występowania mięśniaków macicy.
Warzywa i owoce są dobrym źródłem witamin, minerałów, karotenoidów oraz przeciwutleniaczy. Flawonoidy zawarte w cytrusach wykazują działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne, przeciwnowotworowe oraz przeciwmiażdżycowe. Wpływają także na biodostępność estradiolu. Badanie w grupie 22 583 kobiet w wieku przedmenopauzalnym sugeruje, że spożycie owoców cytrusowych tj. pomarańcze czy grejpfruty, wiązało się z niższym ryzykiem rozwoju mięśniaków macicy.
Źródłem flawonoidów w diecie są nie tylko warzywa tj. brokuły, pietruszka, cebula czy sałaty zielone oraz owoce tj. borówka, malina czy ciemne winogrona, ale także przyprawy tj. tymianek, czerwona papryka, zielona herbata, czerwone wino oraz kakao. Bogatym źródłem flawonoidów jest gorzka czekolada o zwartości >70% kakao.
Sprawdź poziom witaminy D
Niedobór witaminy D może wpływać na rozwój mięśniaków. Produktami bogatymi w witaminę D oraz cenne nienasycone tłuszcze omega – 3 są tłuste ryby tj. łosoś, makrela i tuńczyk. W przypadku niedoborów w organizmie oraz niedostatecznego spożycia ryb warto rozważyć suplementację witaminy D3.
Pij zieloną herbatę
W badaniu dotyczącym zielonej herbaty, kobiety przez okres 4 miesięcy otrzymywały dwie kapsułki dziennie zawierające polifenole i ekstrakt z zielonej herbaty lub placebo. W grupie kobiet otrzymującej ekstrakt z zielonej herbaty zaobserwowano znaczne zmniejszenie całkowitej objętości mięśniaków macicy o 32,6% w porównaniu z grupą placebo. U kobiet tych zmniejszyło się także nasilenie objawów specyficznych dla mięśniaków o 32,4%. Ich jakość życia zwiększyła się o 18,53%. Picie zielonej herbaty może zatem pomóc w przypadku mięśniaków macicy. Badanie to zostało jednak wykonane na nielicznej grupie 33 kobiet, stąd potrzeba dalszych badań.
Unikaj alkoholu
U kobiet spożywających alkohol może dojść do zmian hormonalnych, przyczyniających się do rozwoju mięśniaków macicy. Alkohol może zwiększać poziom endogennego estrogenu oraz wchodzić w interakcje z hormonem luteinizującym regulującym uwalnianie estradiolu z jajników. Wysoki poziom estrogenu może sprzyjać wzrostowi mięśniaków. Zatem kobiety pijące alkohol obarczone są większym ryzykiem rozwoju mięśniaków macicy.
W prospektywnym badaniu kohortowym Black Women’s Health stwierdzono, że ryzyko wystąpienia mięśniaków związane jest z długotrwałą konsumpcją alkoholu tj. 20 lat i dłużej, a także z rodzajem spożywanego alkoholu. W badaniu tym kobiety spożywające piwo w ilości 7 lub więcej na tydzień miały większe ryzyko rozwoju mięśniaków macicy.
Niewłaściwa dieta może być przyczyną wielu dolegliwości zdrowotnych, w tym mięśniaków macicy. Zanim zdecydujesz się na radykalne metody walki z mięśniakami zadbaj o prawidłową masę ciała i właściwy sposób żywienia. Nie wiesz jak to zrobić? Skorzystaj z pomocy dietetyka klinicznego. Na podstawie szczegółowego wywiadu medycznego, analizy nawyków żywieniowych i składu ciała specjalista opracuje dla Ciebie indywidualne zalecenia dietetyczne i profesjonalny plan żywieniowy. Dzięki regularnym wizytom kontrolnym otrzymasz także niezbędne wsparcie we wdrożeniu planu dietetycznego oraz uzyskaniu założonych efektów.
