Współczesne kobiety coraz później decydują się na macierzyństwo. I choć każdy z nas ma inne priorytety, a wybór drogi życiowej jest sprawą bardzo indywidualną, to trzeba pamiętać, że w kwestii starań o potomstwo nasz czas jest ograniczony. Na szczęście istnieje parametr, dzięki któremu możemy sprawdzić, ile go pozostało.
Najważniejsze informacje w artykule:
- Współczesne kobiety coraz później decydują się na macierzyństwo, jednak płodność obniża się z wiekiem, zwłaszcza po 30. roku życia, a po 35. proces starzenia jajników przyspiesza.
- Proces powstawania i utraty komórek jajowych jest złożony i rozpoczyna się już w życiu płodowym, a liczba oocytów stale maleje od urodzenia aż do menopauzy.
- Choć nie można zatrzymać spadku rezerwy jajnikowej, można ją monitorować i w przypadku niskiego poziomu zabezpieczyć płodność poprzez zamrożenie komórek jajowych.
- Biologiczny wiek jajników i rezerwa jajnikowa oceniane są m.in. za pomocą liczby pęcherzyków dojrzewających (AFC) i poziomu hormonu anty-Müllerowskiego (AMH), którego stężenie koreluje z zasobem pęcherzyków jajnikowych.
- Badanie poziomu AMH jest bezbolesne, wykonuje się je z krwi w dowolnym dniu cyklu i pozwala ocenić aktualną płodność oraz przewidzieć, ile czasu pozostało na podjęcie decyzji o ciąży.
- Wysoki poziom AMH zwiększa szanse na uzyskanie ciąży w procedurze in vitro i pomaga w doborze najefektywniejszej metody leczenia oraz przewidzeniu odpowiedzi jajników na stymulację hormonalną.
- Regularne badanie AMH daje kobietom możliwość świadomego planowania macierzyństwa i minimalizuje ryzyko wyczerpania rezerwy jajnikowej zanim rozpoczną starania o dziecko.
Statystyki pokazują, że współczesne kobiety coraz później decydują się na macierzyństwo. Kariera zawodowa, chęć rozwijania swoich pasji czy wreszcie potrzeba zapewniania sobie odpowiednich warunków materialnych – to rzeczy, na których skupiamy się w pierwszej kolejności. I choć każdy z nas ma inne priorytety, a wybór drogi życiowej jest sprawą bardzo indywidualną, to trzeba pamiętać, że w kwestii starań o potomstwo nasz czas jest ograniczony. Na szczęście istnieje parametr, dzięki któremu możemy sprawdzić, ile czasu pozostało nam na podjęcie decyzji o macierzyństwie.
Dlaczego po 30-tce coraz trudniej zajść w ciążę?
Coraz więcej kobiet rodzi swoje pierwsze dziecko po 30., a nawet 35. roku życia. Wiek ten nie współgra jednak z biologicznym wiekiem jajników. Dlaczego? Ponieważ jajniki 30-latki zaczynają się po prostu starzeć. Po 35. roku życia proces ten przyspiesza jeszcze bardziej, obniżając płodność kobiety, a tym samym zmniejszając jej szansę na ciążę.
Sam proces oogenezy, czyli powstawania komórek jajowych, jest procesem bardzo złożonym i rozpoczyna się już w życiu płodowym. Wpływ na jego przebieg mają nie tylko uwarunkowania genetyczne, ale także hormony i czynniki środowiska. Pierwotne komórki płciowe, powstałe w okresie rozwoju zarodkowego, ulegają licznym podziałom, stopniowo zwiększając swoją liczbę. Jest to jedyny moment, w którym komórek janowych przybywa, zamiast ubywać. W 4 miesiącu życia płodowego ich liczbę szacuje się na ok. 7 milionów. Następnie w okolicach 7 miesiąca ciąży na drodze licznych apoptoz zostaje ona zredukowana do 2 milionów i dalej spada! Gdy dziewczynka zaczyna miesiączkować – w okolicach 13-15 roku życia – ilość komórek jajowych wynosi już tylko ok. 400 tysięcy. Spadek liczby oocytów obserwuje się przez cały okres płodności kobiety – od momentu osiągnięcia dojrzałości płciowej aż do menopauzy.
I choć nie jesteśmy w stanie w żaden sposób zatrzymać tego procesu, możemy go monitorować. Dzięki temu zyskujemy możliwość świadomego zaplanowania momentu, w którym rozpoczniemy starania o potomstwo, a w razie potrzeby podjęcia odpowiednich działań. Kobieta z niską rezerwą jajnikową, czyli małą liczbą komórek jajowych w jajnikach może np. zabezpieczyć swoją płodność, zamrażając komórki zanim ich pula całkowicie się wyczerpie, a później wykorzystać je w procedurze in vitro.
Badanie AMH – ważny marker kobiecej płodności
Z punktu widzenia starań o dziecko ważniejsze od wieku metrykalnego wydaje się określenie biologicznego wieku jajników oraz wspomnianej rezerwy jajnikowej. Pod uwagę brana jest przede wszystkim liczba pęcherzyków dojrzewających (AFC) zaobserwowana w jajniku podczas przezpochwowego badania USG, poziom inhibiny B oraz hormonu anty-Müllerowskiego (AMH). Ten ostatni jest produkowany przez komórki warstwy ziarnistej pęcherzyków jajnikowych. Stężenie hormonu AMH zaczyna spadać w okresie przedmenopauzalnym, co ma oczywiście ścisły związek ze spadkiem liczby pęcherzyków jajnikowych. W praktyce oznacza to, że im mniejszy jest zasób pęcherzyków jajnikowych w jajnikach, tym niższe AMH – i odwrotnie.
Pomiar stężenia hormonu anty-Müllerowskiego pozwala więc ocenić płodność kobiety w danym momencie oraz podać przybliżony czas, w jakim będzie ona w stanie zajść w ciążę. Badanie AMH można wykonać w dowolnym dniu cyklu, również podczas terapii hormonalnej i stosowania antykoncepcji. Badanie wykonuje się z krwi i jest bezbolesne.
Zaplanuj rodzinę razem z Kliniką Gyncentrum i umów się na wizytę
Badanie AMH – warto je zrobić także przed in vitro!
Badania naukowe dowodzą, że kobiety z wysokim poziomem AMH mają większe szanse na uzyskanie ciąży w procedurze zapłodnienia pozaustrojowego niż kobiety, u których poziom tego hormonu jest niski. Stężenie hormonu anty-Müllerowskiego koresponduje bowiem z odsetkiem prawidłowo zapłodnionych komórek. Wiedza na temat poziomu rezerwy jajnikowej pomaga więc w doborze najefektywniejszej metody leczenia. Ponadto pozwala przewidzieć odpowiedź jajników na poprzedzającą procedurę in vitro stymulację hormonalną.
Podsumowując, badanie AMH jest kluczowym parametrem kobiecej płodności, oceniającym liczbę komórek jajowych w jajnikach. Badanie to pozwala oszacować, ile czasu zostało kobiecie na podjęcie decyzji o ciąży. Dzięki temu może ona bardziej świadomie zaplanować macierzyństwo, nie ryzykując, że zasób pęcherzyków jajnikowych wyczerpie się zanim rozpocznie starania.
