Densytometria

Zadbaj o swoje kości razem z Densytometrią

Zalecana przede wszystkim paniom w okresie menopauzy, ponieważ zachodzące wówczas zmiany hormonalne w organizmie (w tym spadek estrogenów) sprzyjają szybszej utracie masy kostnej.

Densytometria

Badanie densytometryczne?
Odezwij się!

Osteoporoza

Osteoporoza jest chorobą szkieletu charakteryzującą się zwiększonym ryzykiem złamań kości w następstwie zmniejszenia ich gęstości mineralnej i jakości tkanki kostnej. Warto wiedzieć, że zanik tkanki kostnej nie boli i postępuje bezobjawowo, stopniowo osłabiając kości. Kości przez to są słabsze i bardziej narażone na złamania.

Złamanie osteoporotyczne powstaje w wyniku niewielkiego urazu, a często brak jest nawet potwierdzonego przez pacjenta zdarzenia, które mogło być powodem złamania – tak bywa zwłaszcza w przypadku złamań kręgów.

Podstawowym narzędziem służącym do diagnostyki osteoporozy jest badanie densytometryczne. Badanie to wykonuje się przy pomocy densytometru właściwie na każdym etapie – od diagnozy pacjenta, przez dobór najbardziej optymalnej terapii, aż po cykliczne monitorowanie postępów leczenia.

Czym jest badanie densytometryczne?

Densytometria jest rodzajem badania rentgenowskiego wykorzystującym niskie dawki promieniowania. Densytometr tworzy dwuwymiarowy obraz trójwymiarowej struktury kości wskazując gęstość masy kostnej wyrażoną w g/cm2 (BMD – Bone Mineral Density).

Badanie wykonuje się w centralnych lokalizacjach takich jak część lędźwiowa kręgosłupa, biodro lub przedramię. Wykonujemy także densytometrie całego ciała – Total body oraz po endoprotezoplastyce stawów biodrowych.

Zaletą pomiarów gęstości mineralnej kości (BMD) w kręgosłupie jest to, że z racji dużej zawartości kości beleczkowej tu najwcześniej pojawią się zmiany osteoporotyczne oraz – z tego samego powodu – najwcześniej uwidaczniają się efekty lecznicze.

Niestety z wiekiem pojawiają się zmiany zwyrodnieniowe w kręgosłupie, które poprzez generowanie osteofitów, mogą podnieść wartość BMD. Pomiar BMD w tym obszarze u więcej niż połowy pacjentów z różnych przyczyn może wykazywać istotne różnice wartości T-score w porównaniu z pomiarem BMD kości udowej.

Standardowo zaleca się wykonywanie badania jednocześnie w obu tych lokalizacjach – części lędźwiowej kręgosłupa oraz biodra.

Podczas densytometrii Total Body skanowane jest całe ciało. Ocenie zostaje poddana masa tkanki tłuszczowej wraz z procentowym jej udziałem w stosunku do masy całego ciała oraz zawartość tkanki mięśniowej wyznaczona w gramach w poszczególnych regionach ciała.

Możliwa jest również ocena mineralizacji tkanki kostnej w poszczególnych segmentach szkieletu. Uzyskuje się wynik gęstości całego kośćca, ale przede wszystkim szczegółowe informacje dotyczące składu ciała i szeroką gamę współczynników porównujących konkretne regiony.

Densytometria u pacjentów po endoprotezoplastyce stawów biodrowych umożliwia analizę gęstości mineralnej kości wokół trzpienia jakiejkolwiek endoprotezy. Badanie jest przydatne do monitorowania zmian gęstości kości w strefach Gruena, co umożliwia oszacowanie ryzyka obluzowania endoprotezy w przyszłości.

Jak przebiega badanie?

Przed badaniem wykonuje się pomiar wzrostu i masy ciała oraz przeprowadza wywiad z pacjentem na temat schorzeniach, na które choruje oraz zażywanych leków.

Do badania należy położyć się na specjalnym stole, do którego przymocowane jest ramię aparatu. Ramię densytometru przesuwa się nad ocenianym fragmentem kośćca. Badanie przedramienia wykonywane jest na siedząco.

Samo badanie trwa ok. 1-5 minut, w czasie którego mierzona jest gęstość kośćca przy użyciu niskiej dawki promieniowania rentgenowskiego. Wynik jest wydawany bezpośrednio po badaniu. Do wyniku dodawane są również zalecenia, a sam wynik zostaje omówiony przez wykonującego badanie.

Badanie densytometryczne jest zalecane przede wszystkim:

  • kobietom w okresie menopauzy i pomenopauzalnym
  • kobietom, które kilkukrotnie rodziły w krótkich odstępach czasu
  • kobietom, które zaczęły późno miesiączkować
  • kobietom stosującym hormonalną terapię zastępczą (HTZ)
  • mężczyznom po 70. roku życia
  • osobom o niskiej masie ciała
  • osobom, u których niewielki uraz (np. upadek z wysokości własnej, uderzenie) prowadzi do złamania
  • osobom prowadzącym siedzący tryb życia
  • osobom, u których w rodzinie występowały przypadki osteoporozy
  • palaczom
  • osobom nadużywającym alkoholu
  • osobom mającym niską zawartość wapnia i witaminy D w diecie
  • osobom chorym na nadczynność tarczycy, chorobę wrzodową, zespoły złego wchłaniania, niewydolność wątroby czy nerek

W naszej placówce Aparat Discovery Wi, którego producentem jest amerykański koncern Hologic, posiada nowoczesne oprogramowanie także do precyzyjnej diagnostyki dzieci i młodzieży już od 3 roku życia z zaburzeniami w zakresie wzrostu i dojrzewania, zaburzeniami metabolicznymi i innymi.

Wskazania do densytometrii w obrębie kości udowej i kręgosłupa lędźwiowego:

  • przebyte złamania niskoenergetyczne;
  • radiologiczne deformacje kręgów lub osteopenia;
  • występowanie osteoporozy w rodzinie (złamanie bkk udowej u matki);
  • inne czynniki ryzyka osteoporozy: obniżenie wzrostu o około 4 cm, kyfoza, niskie BMI (<19 kg/m2);
  • podejrzenie wtórnej osteoporozy: reumatoidalne zapalenie stawów, pierwotna nadczynność przytarczyc, nieuregulowana nadczynność tarczycy, choroby wątroby, zespoły złego wchłaniania, pierwotny hypogonadyzm;
  • monitorowanie leczenia;
  • nieleczony niedobór estrogenów, wczesna menopauza <45 lat, wtórny brak miesiączki ponad 6 miesięcy (bez ciąży);
  • leczenie doustne glikokortykosteroidami przez 3 miesiące lub więcej;

Wskazania do densytometrii przedramienia:

  • nie można wykonać lub zinterpretować oceny BMD w obrębie kręgosłupa lędźwiowego lub obrębie końca bliższego kości udowej
  • przy nadczynności przytarczyc
  • przy znaczącej otyłości

Wskazania do densytometrii całego ciała:

  • zaburzenia odżywiania (anoreksja, otyłość)
  • zaburzenia wchłaniania
  • stosowanie diety odchudzającej
  • kontrola składu ciała u sportowców
  • profilaktyczna ocena stanu zdrowia

Jak wygląda przygotowanie do badania densytometrycznego?

Densytometria nie wymaga żadnych szczególnych przygotowań. Skierowanie na wykonanie badania wymagane jest tylko od osób, które w dniu badania nie ukończyły 18 roku życia.

W dniu badania pacjent może normalnie zjeść śniadanie i przyjąć leki, które zażywa. Pacjent nie musi się rozbierać, ale w obszarze badania nie mogą jednak znaleźć się żadne metalowe elementy takie jak: zamki, guziki, klamry od pasków, napy, ćwieki, biżuteria.

Przeciwwskazania do wykonania badania densytometrycznego:

  • jeśli pacjentka jest (lub może być) w ciąży, należy odłożyć badanie aż do wykluczenia ciąży;
  • jeśli pacjent był poddawany jakimkolwiek procedurom z użyciem poniższych substancji: jod, bar, badanie izotopowe w medycynie nuklearnej, wykonie badania densytometrycznego zalecane jest po 7 dniach od podania substancji.

Jak często powtarzać badanie gęstości kości?

Przy stwierdzonej osteoporozie zaleca się standardowe wykonywanie badań kontrolnych co 12 miesięcy na tym samym aparacie i w tej samej lokalizacji. Przy osteopenii i normie raz na dwa lata. Inną częstotliwość może ustalić lekarz prowadzący. Odstępy te mogą ulec modyfikacji w zależności od wieku, indywidualnych czynników ryzyka (np. sterydoterapia, terapia analogami LHRH) i wyjściowego wskaźnika gęstości kości.

Nasza pracownia podaje wartość współczynnika najmniejszej znaczącej zmiany (LSC, least significant change) umożliwiając prawidłową interpretację kolejnych oznaczeń BMD u tego samego pacjenta w całym okresie monitorowania procesu leczenia.

Gdzie można wykonać densytometrię?

Zapraszamy na badanie badanie densytometryczne do naszego ośrodka w Katowicach.

Densytometria Katowice
Gyncentrum
ul. Żelazna 1
III piętro, pok. 315A