Decyzja o leczeniu niepłodności to często długa i emocjonalna droga. Transfer mrożonego zarodka jest dziś jednym z najczęściej wybieranych rozwiązań w ramach zapłodnienia in vitro. Łączy bezpieczeństwo z wysoką skutecznością i daje parom więcej szans na ciążę – bez potrzeby ponownej stymulacji hormonalnej i punkcji jajników.

Spis treści:

1. Co to jest transfer mrożonego zarodka?
2. Czy transfer mrożonego zarodka różni się od transferu świeżego?
3. Jak przygotować się do transferu mrożonego zarodka?
4. Jak przebiega zabieg transferu mrożonego zarodka?
5. Jak postępować po transferze mrożonego zarodka?
6. Co wpływa na skuteczność transferu mrożonego zarodka?

Co to jest transfer mrożonego zarodka?

Transfer mrożonego zarodka to procedura medyczna wspomaganego rozrodu, podczas której w jamie macicy umieszcza się wcześniej zamrożony, a potem rozmrożony zarodek. W terminologii medycznej określa się go skrótami: FET (Frozen Embryo Transfer) oraz KET – potocznie nazywanym krioembriotransferem.

Zarodki niewykorzystane podczas bieżącego cyklu leczenia zabezpiecza się dzięki kriokonserwacji, a konkretnie metodzie mrożenia zarodków zwanej witryfikacją. Polega ona na błyskawicznym schłodzeniu zarodka z użyciem krioprotektantów, czyli substancji chroniących komórki przed uszkodzeniem.

Tak przygotowane zarodki przechowuje się w ciekłym azocie nawet przez wiele lat, bez utraty potencjału rozwojowego. To dziś standard nowoczesnej medycyny reprodukcyjnej i leczenia niepłodności, którego celem jest zwiększenie szans na ciążę w ramach zapłodnienia pozaustrojowego, czyli zapłodnienia in vitro.

Czy transfer mrożonego zarodka różni się od transferu świeżego?

Główną różnicą jest moment, w którym zarodek trafia do macicy. W cyklu świeżym dzieje się to kilka dni po punkcji jajników, po zakończeniu hodowli zarodków w laboratorium. Przy kriotransferze pozostaje on zamrożony, a zabieg planuje się w kolejnym, optymalnie przygotowanym cyklu.

Takie rozwiązanie ma kilka istotnych zalet:

• eliminuje konieczność ponownej stymulacji hormonalnej i punkcji jajników;
• pozwala uniknąć powikłań, takich jak zespół hiperstymulacji jajników (OHSS), czyli nadmiernej reakcji organizmu na leki wywołujące owulację – to jeden z powodów odroczenia transferu świeżego;
• daje organizmowi czas na regenerację po stymulacji hormonalnej i zabiegu punkcji jajników.

W dniu transferu embriolog przeprowadzarozmrażanie zarodków (najczęściej w stadium blastocysty – ok. 5. doba po zapłodnieniu) i ocenia ich kondycję. Na wskaźnik powodzenia transferu wpływa wiele czynników, ale współczesne protokoły witryfikacji zapewniają niemal 100% przeżywalność zarodków po rozmrożeniu.

Jak przygotować się do transferu mrożonego zarodka?

Przygotowanie do transferu mrożonego zarodka ma doprowadzić błonę śluzową macicy (endometrium) do odpowiedniego stanu – jej optymalna grubość w dniu procedury to co najmniej 7 mm. W tym celu stosuje się dwa podejścia:

• Cykl naturalny, który opiera się na fizjologicznym rytmie płodności pacjentki. Lekarz prowadzi monitorowanie owulacji w USG, aby precyzyjnie ustalić termin procedury.

• Cykl stymulowany (sztuczny), który jest bezowulacyjny i wymaga przygotowania farmakologicznego, czyli leczenia hormonalnego. Estrogeny (np. Estrofem zawierający estradiol) wspierają wzrost endometrium, a progesteron (np. Luteina) przygotowuje je do implantacji.

W przypadku tego pierwszego kriotransfer wykonuje się synchronicznie do przebiegu owulacji, natomiast tego drugiego – dzień zabiegu liczy się zgodnie z liczbą dni ekspozycji endometrium na progesteron i wiekiem zarodka.

Ważnym elementem przygotowania do transferu jest również styl życia, w tym:

• zdrowa dieta,
• suplementacja kwasu foliowego,
• rezygnacja z używek,
• unikanie stresu zaburzającego gospodarkę hormonalną.

W uzasadnionych przypadkach lekarz zaleca diagnostykę preimplantacyjną (PGT), czyli badanie genetyczne zarodków, lub scratching endometrium, czyli delikatne podrażnienie błony śluzowej macicy, zwiększające szansę na zagnieżdżenie zarodka.

Jak przebiega zabieg transferu mrożonego zarodka?

Transfer zarodka (ET – Embryo Transfer) trwa zwykle 10-15 minut, jest bezbolesny i nie wymaga znieczulenia.

Rozmrażanie zarodka odbywa się na kilka godzin przed zabiegiem. Sama procedura embriotransferu wygląda następująco:

1. Pacjentka jest proszona o położenie się na fotelu ginekologicznym.
2. Lekarz wprowadza przez szyjkę macicycienki cewnik (kateter) z zarodkiem.
3. Pod kontrolą przezbrzusznej sondy USG zarodek zostaje precyzyjnie umieszczony w jamie macicy.
4. Lekarz ocenia, czy zarodek został poprawnie wprowadzony.
5. Pacjentka pozostaje w fotelu ginekologicznym jeszcze przez kilka do kilkunastu minut.

Standardem jest SET (Single Embryo Transfer), czyli transfer pojedynczego zarodka – najczęściej w stadium blastocysty (ok. 5. doba po zapłodnieniu) – co minimalizuje ryzyko ciąży mnogiej. Dwa zarodki przenosi się tylko w uzasadnionych sytuacjach. Często wykorzystuje się także podłoże bogate w kwas hialuronowy (np. EmbryoGlue), wspierające zagnieżdżenie.

Jak postępować po transferze mrożonego zarodka?

Wbrew popularnemu mitowi po transferze mrożonego zarodka nie ma konieczności bezwzględnego leżenia. Jeszcze tego samego dnia można wrócić do codziennych aktywności, unikając nadmiernego wysiłku. Zaleca się unikać gorących kąpieli, sauny oraz współżycia.

Kluczowa jest suplementacja fazy lutealnej, czyli podawanie progesteronu, który stanowi zewnętrzne wsparcie dla ciałka żółtego, ułatwiające proces zagnieżdżenia zarodka. Lekarz zleca badanie krwi sprawdzające jego poziom – zwykle w 2., 5. i 10. dobie po procedurze.

Po zabiegu mogą pojawić się objawy przypominające dolegliwości menstruacyjne – to zupełnie normalne i może towarzyszyć procesowi implantacji zarodka po transferze. Może wystąpić:

• delikatne plamienie implantacyjne (krwawienie implantacyjne),
• tkliwość piersi,
• lekkie skurcze macicy.

Samo odczuwanie tych dolegliwości nie daje jednak pewności – ostateczną odpowiedź przynosi test ciążowy z krwi. Polega on na oznaczeniu beta-hCG (gonadotropiny kosmówkowej), czyli hormonu, który organizm zaczyna wytwarzać, gdy zarodek przyjmie się w macicy. Wykonuje się go zwykle 10 i 12 dni po transferze, aby ocenić przyrost stężenia hCG w 48-godzinnym odstępie. Następnym krokiem jest zaplanowanie USG potwierdzającego obecność pęcherzyka płodowego.

Co wpływa na skuteczność transferu mrożonego zarodka?

Wskaźnik powodzenia FET zależy od wielu czynników. Najważniejsze z nich to:

• zdrowie zarodka – najlepiej oceniają je badania PGT, które pozwalają wybrać zarodek o najwyższym potencjale rozwojowym (warto zapoznać się z zasadami oceny komórki jajowej do in vitro);
• receptywność endometrium– odpowiednia grubość i struktura błony śluzowej macicy;
• stan zdrowia i wiek pacjentki – wpływają na jakość komórek jajowych i przebieg implantacji.

Kluczowym procesem dla prawidłowego zagnieżdżenia się blastocysty jest hatching, czyli wylęganie. Zarodek musi opuścić otoczkę przejrzystą, aby mógł połączyć się z błoną śluzową macicy. Gdy ten proces jest utrudniony, pomocna bywa technika Assisted Hatching (AH), czyli nacięcie otoczki zarodka.

Przeszkodą w implantacji bywają również zaburzenia krzepnięcia krwi (trombofilia), wymagające stosowania leków przeciwzakrzepowych (np. Clexane), oraz reakcje immunologiczne, w przebiegu których zleca się badania immunologiczne i stosowanie preparatów sterydowych (np. Encorton).

Na ostateczny wynik procedury wpływa także styl życia – zdrowa dieta, odpowiednia ilość snu i unikanie przewlekłego stresu wspierają organizm w procesie implantacji.

Każda kolejna procedura zwiększa łączną szansę na sukces. Transfer mrożonego zarodka to dziś bezpieczna, sprawdzona metoda, a Gyncentrum towarzyszy pacjentkom na każdym etapie tej drogi.

Źródła:

1. Polyzos NP. Endometrial preparation protocols for frozen embryo transfer: risk assessment and individualized management. Hum Reprod. 2025 Oct 1;40(10):1815-1823. doi: 10.1093/humrep/deaf149. Erratum in: Hum Reprod. 2026 Jan 1;41(1):131. doi: 10.1093/humrep/deaf222. PMID: 40796314.
2. Lawrenz B, Melado L, Fatemi HM. Frozen embryo transfers in a natural cycle: how to do it right. Curr Opin Obstet Gynecol. 2023 Jun 1;35(3):224-229. doi: 10.1097/GCO.0000000000000862. Epub 2023 Mar 14. PMID: 36924405.
3. Hamze H, Alameh W, Hemmings R, Jamal W, Banan A, Sylvestre C. The science of frozen embryo transfer, is modified natural cycle better? Gynecol Endocrinol. 2025 Dec;41(1):2533481. doi: 10.1080/09513590.2025.2533481. Epub 2025 Jul 17. PMID: 40671602.
4. Mumusoglu S, Polat M, Ozbek IY, Bozdag G, Papanikolaou EG, Esteves SC, Humaidan P, Yarali H. Preparation of the Endometrium for Frozen Embryo Transfer: A Systematic Review. Front Endocrinol (Lausanne). 2021 Jul 9;12:688237. doi: 10.3389/fendo.2021.688237. PMID: 34305815; PMCID: PMC8299049.