Choć endometrioza dotyka najczęściej kobiet w wieku rozrodczym, to pierwsze objawy choroby mogą pojawić się już przed 20. rokiem życia, a także u dorastających dziewczynek. W tym przypadku niezwykle ważny jest czas.
Najważniejsze informacje w artykule:
- Endometrioza może pojawić się już u nastolatek i dorastających dziewczynek, często objawiając się bolesnym miesiączkowaniem oraz bólem podczas stosunku u aktywnych seksualnie dziewcząt.
- Charakterystyczny dla endometriozy ból miednicy mniejszej nie zależy od stopnia zaawansowania choroby i może występować nawet w jej początkowym stadium.
- Endometrioza polega na obecności tkanki endometrialnej poza jamą macicy, co prowadzi do jej nieprawidłowego narastania, tworzenia torbieli, zrostów i guzów, wywołując silne dolegliwości bólowe.
- Choroba może powodować problemy z płodnością, zwłaszcza gdy zmiany umiejscowią się w jajniku lub jajowodzie, prowadząc do uszkodzeń i niedrożności tych narządów.
- Diagnostyka endometriozy u dziewcząt jest trudna ze względu na niewielkie zmiany, dlatego ważne jest wykluczenie innych przyczyn bólu oraz wykonanie badań obrazowych jak USG, rezonans magnetyczny lub laparoskopii.
- W przypadku utrzymujących się dolegliwości i podejrzenia endometriozy, stosuje się laparoskopię z pobraniem wycinków oraz usunięciem widocznych ognisk choroby.
Choć endometrioza dotyka najczęściej kobiet w wieku rozrodczym, to pierwsze objawy choroby mogą pojawić się już przed 20. rokiem życia, a także u dorastających dziewczynek. W tym przypadku niezwykle ważny jest czas. Szybka diagnoza i odpowiednio dobrane leczenie może zapobiec postępowi choroby i uchronić młodą kobietę przed niepłodnością w późniejszym życiu.
Endometrioza – u nastolatki objawia się inaczej niż u dorosłej kobiety
Młode dziewczyny skarżą się przede wszystkim na bolesne miesiączkowanie. Te nastolatki, które są już aktywne seksualnie często odczuwają również ból podczas stosunku. Ponadto w przebiegu endometriozy u nastolatki mogą pojawić się także dolegliwości ze strony układu moczowo-płciowego oraz dolegliwości jelitowo-żołądkowe.
Cykliczny lub acykliczny ból miednicy mniejszej, tak charakterystyczny dla endometriozy u dorastających dziewczynek nie zależy od stopnia zaawansowania choroby. Może być silny nawet w początkowym okresie rozwoju endometriozy.
Miesiączkujący jajnik? Ale jak to?!
Jamę macicy pokrywa nabłonek endometrialny. Z punktu widzenia fizjologii tylko to umiejscowienie jest prawidłowe. Bywa jednak, że nabłonek endometrialny znajduje się poza jamą macicy, np.:
- w jajniku,
- jajowodzie,
- końcowym odcinku jelita grubego,
- jelicie w cienkim,
- otrzewnej,
- pęcherzu moczowym,
- mózgu,
- płucach.
Takie nieprawidłowe umiejscowienie tkanki endometrialnej nazywamy właśnie endometriozą. Według ostrożnych szacunków, na tę wciąż mało znaną chorobę cierpi na świecie prawie 200 mln kobiet, a w Polsce około 2 mln.
W przebiegu choroby tkanka endometrialna pomimo odmiennej lokalizacji zachowuje się tak jak w macicy. Na skutek działania hormonów narasta, a potem złuszcza się podczas miesiączki. Różnica polega jednak na tym, że endometrium obecne w macicy po złuszczeniu ma się jak wydostać na zewnątrz. Jeśli natomiast znajduje się np. w jajniku, jajowodzie lub otrzewnej, już nie. W efekcie bez przerwy narasta, tworząc niebezpieczne torbiele, zrosty i guzy endometrialne. Niestety im większe zmiany, tym silniejsze dolegliwości bólowe.
Endometrioza – wróg kobiecej płodności
Endometrioza jest poważną chorobą i nieleczona może być niebezpieczna dla zdrowia. Wiele kobiet z jej powodu ma problemy z zajściem w ciążę. Jeśli endometrium umiejscowi się w jajniku, może zniszczyć jego strukturę, powodując cykle bezowulacyjne, a co za tym idzie niepłodność. Tkanka endometrialna obecna w jajowodzie może z kolei spowodować jego niedrożność, co również utrudni kobiecie zajście w ciążę. Podobny efekt wywoła endometrioza zlokalizowana w okolicach strzępek jajowodu. Nieprawidłowa tkanka może doprowadzić bowiem do ich zarośnięcia. Na szczęście wczesna diagnostyka i odpowiednie leczenie mogą uchronić nastolatkę przed problemami z płodnością w późniejszym życiu.
Endometrioza u dziewczynki – jak ją zdiagnozować?
Ból miednicy mniejszej u dziewczynki jest objawem, którego na pewno nie wolno ignorować. Powinniśmy wówczas wykluczyć wszelkie choroby, które mogą być przyczyną tego typu dolegliwości – wrodzone anomalie rozwojowe w obrębie narządów rodnych, zrosty pozapalne i pooperacyjne, torbiele czy zapalenie wyrostka robaczkowego. Gdy istnieje podejrzenie, że przyczyną bólu może endometrioza, sięga się po badania obrazowe, czyli USG, rezonans magnetyczny lub laparoskopię. Trudność w diagnozowaniu endometriozy u dziewczynek polega na tym, że w przeciwieństwie do dorosłych kobiet, występujące u nich zmiany mogą być ledwo zauważalne. Najczęściej lekarzowi udaje się zauważyć jedynie niewielką tkliwość miednicy mniejszej w badaniu palpacyjnym.
Ze względu na mniej typowy przebieg endometriozę należy podejrzewać u każdej dziewczynki, która skarży się na ból miednicy mniejszej, szczególnie jeśli nie reaguje na leczenie niesterydowymi lekami przecwzapalnymi i dwuskładnikową antykoncepcją harmonalną. W takim przypadku, jeśli dolegliwości się utrzymują, wykonuje się laparoskopię z pobraniem wycinków do badania. W trakcie zabiegu najczęściej usuwa się również wszystkie widoczne ogniska endometrialne. Jeśli zmiany są zbyt duże, zabieg przeprowadza się w sposób tradycyjny.
Podsumowując, endometrioza, choć częściej dotykająca kobiety w wieku rozrodczym, może pojawić się już u dziewcząt przed 20. rokiem życia. Szybka diagnoza oraz skuteczne leczenie są kluczowe dla uniknięcia postępu choroby i przyszłej niepłodności. U nastolatek endometrioza często objawia się bolesnym miesiączkowaniem, a u dziewcząt już współżyjących, bólem podczas stosunku. Nieprawidłowo umiejscowiona tkanka endometrialna może prowadzić do tworzenia torbieli, zrostów i guzów, wywołując silne bóle. Diagnoza u dziewcząt bywa trudna ze względu na niewielkie zmiany, jednak podejrzenie endometriozy wymaga dokładnych badań obrazowych, takich jak USG czy rezonans magnetyczny.
